مهم ترین عامل در موفق شدن یا موفق نشدن برنامه های یک سازمان، نیروی انسانی آن سازمان است. اثرگذارترین نیروی انسانی یک سازمان که تحقق تمامی اهداف و برنامه های سازمانی منوط به همراهی، تدبر، صلاحیت و اثربخشی وی است، مدیریت آن سازمان است. در نتیجه هیچ سازمانی توسعه پیدا نخواهد کرد؛ مگر آنکه مدیریت آن سازمان توسعه یافته باشد. بدیهی است در مکاتبی که مدیران آن دارای صلاحیت های حرفه ای مطلوبی باشند، مقدمات توسعه حرفه ای سایر کارکنان و معلمان آن مکاتب نیز فراهم می شود؛ بنابراین توسعۀ حرفه ای مدیرانلازمه و اساس توسعۀ حرفه ای سایر کارکنان مکاتب خواهد بود. تغییر و تحول در معارف، بودجه و منابع مالی و انگیزه های شخصی مدیران نقش بسزایی در فراهم آوردن زمینه های توسعۀ حرفه ای مدیران ایفا می کنند.

مقولات اصلی توسعۀ حرفه ای مدیران مکاتب شامل ویژگی های روان شناختی و اخلاقی مدیران، مهارت های مورد نیاز مدیران و تحصیلات و دانش مدیران بوده است. مهارت های موردنیاز مدیران شامل مدیریت فرایندهای ارتباطی درون سازمانی مدرسه؛ مدیریت فرایندهای ارتباطی برون سازمانی مدرسه؛ مدیریت و رهبری فرایندهای یاددهی یادگیری در مدرسه؛ برنامه ریزی و چشم انداز مدرسه؛ مدیریت رفتار سازمانی در مدرسه؛ مدیریت پژوهشی و اقدام پژوهی؛ مدیریت بهینۀ منابع مالی، مادی و تجهیزاتی مدرسه؛ مدیریت توسعه و توانمندسازی معلمان و کارکنان؛ مدیریت تغییر و تحول سازمانی؛ مهارت های کنترل و ارزشیابی در مدرسه؛ مدیریت کارکنان و امور اداری و مهارت های مربوط به فناوری بوده است.

تحصیلات و دانش مدیران شامل دانش تخصصی و دانش عمومی مدیران بوده است. اولین مقولۀ توسعۀ حرفه ای مدیران مکاتب ویژگی های روان شناختی و اخلاقی مدیران است. بدیهی است که صرف داشتن مهارت های موردنیاز مدیران مکاتب برای تحقق توسعۀ حرفه ای آنان کافی نیست؛ به ویژه در رهبری سازمان های آموزشی که دارای ویژگی های خاص و منحصربه فردی است که در سایر سازمان ها کمتر دیده می شود، از جمله اهمیت روابط سازمانی؛ مهارت در فرایندهای ارتباطی با معلمان به عنوان افراد حرفه ای و نیز با محصلین و اولیای آنان؛ وجود ذی نفعان مختلف والدین، محصلین، معلمان، مدیران سایر سازمان ها و نهادهای اجتماعی و بسیاری از ویژگی های خاص دیگر که باعث شده است برخورداری از ویژگی های روان شناختی و اخلاقی لازمۀ رهبری آموزشی باشد و یک مدیر برای نفوذ و تأثیرگذاری هرچه بیشتر بر افراد و سازمان باید از ویژگی های شخصیتی نظیر انعطاف پذیری، انگیزش پیشرفت، اعتماد به نفس، داشتن روحیۀ همدلی و همدردی مسئولیت پذیری، خلاقیت، انتقادپذیری، ایثار و ازخودگذشتگی و... برخوردار باشد.

لزوم توجه مدیران مکاتب به مدیریت فرایندهای ارتباطی درون سازمانی و برون سازمانی مدرسه از مهم ترین عوامل موفقیت یک مدیر است؛ چراکه مدیران مکاتب در تمامی امور و فرایندهای مکاتب باافراد انسانی از جمله محصلین، معلمان و اولیای دانش آموزان و مدیران بالاتر معارف و سایر نهادهای مرتبط با مدرسه سروکار دارند. داشتن مهارت های ارتباطی لازمۀ تعامل با افراد سازمان و خارج از سازمان است. همچنین با توجه به این مسئله که نتیجۀ تمامی فرایندها و فعالیت های معارف در دانش آموزان تجلی پیدا می کند، مدیریت فرایندهای یاددهی یادگیری در مدرسه از مهم ترین مهارت های موردنیاز در برنامۀ توسعۀ حرفه ای مدیران مکاتب است تا به واسطۀ آن مدیران مکاتب بتوانند با ایجاد یک سازمان یادگیرنده در مدرسه، در جهت ارتقای سطح معارف محصلین گام بردارند.